Kweek van nederwiet, geen relatie met gedoogbeleid

Anders dan in sommige kringen wordt beweerd, is de kweek van nederwiet niet een uitvloeisel van het Nederlandse gedoogbeleid. Deze veronderstelling gaat er namelijk van uit dat het gedoogbeleid in het algemeen, en in het bijzonder ten aanzien van coffeeshops, de oorzaak is van het ontstaan  van wietkwekerijen in Nederland. Voldoende aanleiding voor een nadere beschouwing.

De opkomst van wietkwekerijen in Nederland, begin jaren negentig, kent zijn eigen logica. De opkomst van kwekerijen is grotendeels het gevolg van dat Nederland met haar kennis in klonen en veredelen (denk aan de kassen van Aalsmeer en Naaldwijk of de boomkwekerijen in de Betuwe) een vooruitstrevende rol in de wereld speelt (waarbij opgemerkt dat in dit geval de kloon- en zaadtechniek van cannabis oorspronkelijk uit de USA komt en in Nederland hoogstens verder is ontwikkeld).

In de afgelopen 15 jaar staat Nederland echter allang niet meer alleen in het kweken van wiet. Van Finland tot Spanje, van Engeland tot Griekenland wordt, om aan de eigen, lokale vraag te voldoen tegenwoordig ook wiet geteeld. Gelet op deze stormachtige ontwikkelingen kan men tegenwoordig eerder spreken van Eurowiet dan van Nederwiet. Om hiermee terug te komen op de veronderstelling dat de kweek van nederwiet een relatie heeft met het Nederlandse gedoogbeleid; de overige Europese landen hebben geen coffeeshops en geen gedoogbeleid!

En ook in ander opzicht gaat de relatie van de kweek van nederwiet met het gedoogbeleid mank omdat er nooit sprake is geweest van een gedoogde status. Vanaf de eerste helft van de jaren negentig, toen de kwaliteit van nederwiet commercieel aantrekkelijk werd, is de bestrijding van de kwekerijen begonnen. Bij het bestuderen van de dossiers uit die tijd werden de kwekerijen aangepakt omdat politie en justitie (met in het kielzog de jeugdhulpverlening en de verslavingszorg) begonnen te waarschuwen over veel te sterke nederwiet. Deze waarschuwing als legitimiteit voor de aanpak miste iedere logica aangezien het percentage THC in nederwiet in die tijd veel lager lag dan in de buitenlandse hasj- en wietsoorten die op dat moment het aanbod van cannbis bepaalden.

De geleidelijke stijging in het THC gehalte in nederwiet, de professionalisering van de kweek, het illegaal onttrekken van electra, de brandgevaarlijke situaties in sommige kwekerijen, de opkomst van vervuilde (lees verzwaarde) nederwiet, de criminalisering en schaalvergroting van (een groot deel van) de kwekerijen dat vanaf de jaren negentig op gang is gekomen, is dus niet het gevolg van het gedoogbeleid maar van de bestrijding; Het is toch voor iedere weldenkende criminoloog een open deur dat repressie en criminalisering onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Het is dan ook mijn overtuiging dat de overheid enorme kansen heeft laten liggen om de misstanden in de kweek van nederwiet tegen te gaan. Vanaf de opkomst van nederwiet had de overheid de mogelijkheid om de kweek te reguleren. Bijvoorbeeld met kwaliteitsbewaking van het productieproces zoals het reguleren van het gebruik van verdelgingsmiddelen en het reguleren van het THC gehalte (in het kielzog van de verhoging van het THC gehalte is het CBD gehalte in nederwiet gedaald met vanuit gezondheidspreventie vele nadelige gevolgen voor de consument, om over de risico's van "verzwaarde" wiet maar te zwijgen).

Verder had met de regulering van de kweek van nederwiet een gevoelige slag toegebracht kunnen worden aan de zogenaamde hasjbaronnen uit de jaren tachtig (denk aan de Bruinsma's en consorten). Door de bestrijding is er echter in de jaren negentig een nieuwe generatie "Bruinsma's" gecreëerd, terwijl een gedoogbeleid van de kweek van nederwiet dit had kunnen voorkomen. En last but not least had een gedoogbeleid ook louter voordelen opgeleverd van het regelen van de achterdeur van coffeeshops zoals een vergunningenstelsel voor de eigenaar van het kweken voor de eigen voorraad aan nederwiet. Het is dan ook een gospe dat i.p.v. een dergelijke toezichthoudend stelsel de overheid zich grote zorgen maakt over de criminalisering van de achterdeur van coffeeshops terwijl zij dit grotendeels zelf in de hand heeft gewerkt.

Concluderend kan dus gesteld worden dat niet het gedoogbeleid maar de repressieve aanpak de oorzaak is van de huidige misstanden in de kweek van nederwiet (die overigens zowel minder als anders van aard zijn zoals door sommige kringen binnen politie/justitie beweerd wordt).Het is de repressieve aanpak die geleid heeft tot een verharding en criminalisering van een groot deel van de kwekerijen, tot een verdere spagaat van het gedoogbeleid van de achterdeur van coffeeshops en tot een verhoogd gezondheidsrisico van de gebruikers van nederwiet.

Adviesburo Drugs

oktober 2009

 

Terug naar het nieuwsoverzicht