Mefedrone
Mefedrone, of 4-methylmethcathinon is één van de synthetische afgeleiden van cathinon en cathine, stoffen die voorkomen in de bladeren van de Katstruik (Catha edulis) die in Jemen, Ethiopië, Somalië en Kenia groeit. In Nederland staat cathinon (net als de synthetische variant methcathinon) op lijst 1 van de Opiumwet en cathine op lijst 2. In de zomer van 2009 heeft de Inspectie voor de Gezondheidszorg, zonder dat daar veel ruchtbaarheid aan is gegeven, Mefedrone als geneesmiddel aangemerkt. Daardoor is volgens de Geneesmiddelenwet het verkopen, bestellen of op voorraad hebben van Mefedrone in Nederland verboden.
In Engeland zijn naast Mefedrone nog andere varianten aangetroffen, zoals ethcathinone, 3-fluoromethcathinone en 3-fluoro-iso-methcathinone, in producten als "room odorizers", "badzout" en "plantenvoeding" (een truc om het niet onder de werking van de Engelse "geneesmiddelenwet" te laten vallen). Dergelijke producten worden aangeboden op verschillende legal high websites. In Engeland wordt Mefedrone vooral in poedervorm (soms in capsules) aangeboden. De Britse regering heeft besloten om Mefedrone als een class C drug ( net als cannabis) te verbieden (begin april 2010).
Bij het Adviesburo werden tabletten met Mefedrone voor het eerst in april 2009 ter analyse aangeboden als "iets methcathinon-achtigs", maar het duurde enige tijd voordat het laboratorium kon vaststellen welke stof het waarschijnlijk betrof (dat is meestal het geval bij nieuwe, onbekende stoffen, door het ontbreken van een standaard kan niet met zekerheid worden bepaald om welke stof het gaat en evenmin de dosering). Tot en met oktober 2009 kwamen wij zeven verschillende tabletten met Mefedrone (vaak met wat cafeïne) op het testspreekuur tegen, waarvan er één ook MDMA bevatte. In maart 2010 zagen we één andere, nieuwe tablet met deze stof.
De introductie van tabletten met Mefedrone vond in Nederland plaats in een periode dat het aanbod van XTC-tabletten nog in hoge mate vervuild was maar weer langzaam begon aan te trekken. De tabletten met Mefedrone werden, op een enkele uitzondering in het prille begin na, als XTC aangeboden. Vooral in de periode van juni t/m oktober 2009 kwamen gebruikers met deze tabletten op het testspreekuur van het Adviesburo (de piek lag in augustus: 14,5 % van de voor de kantoortest aangeboden tabletten bevatten Mefedrone). Naar mate het XTC-aanbod herstelde zagen wij steeds minder tabletten met Mefedrone.
Consumenten die zo'n tablet hadden geslikt, deels in de veronderstelling dat het om XTC ging en deels uit nieuwsgierigheid (soms opgewekt door "positieve gebruikerservaringen"[1] op Internet naar dit nieuwe middel, waren op een enkele uitzondering na niet enthousiast. "Een korte energierush die nergens naar toe leidt", "lijkt ver weg een beetje op XTC" en "als een XTC-tablet bijna uitgewerkt is, kun je dat effect met een Mefedrone-tablet nog wat verlengen" waren de reacties. Enkele consumenten melden bij zichzelf of bij vrienden na gebruik blauwe plekken op de benen zonder duidelijke oorzaak.
In het lichaam wordt Mefedrone omgezet in 4-methylefedrine, een stof met een sterk vaatvernauwende werking en een hoge cardiovasculaire toxiciteit. Mefedrone zou dan ook dezelfde cardiovasculaire problemen als amfetamine en cocaïne kunnen veroorzaken.
Een aantal sterfgevallen wordt toegeschreven aan het gebruik van dit middel, maar of het gebruik van Mefedrone de directe oorzaak was staat niet vast. Toch ziet het er naar uit dat de gezondheidsrisico's van Mefedrone niet beduidend kleiner zijn dan van amfetamine, cocaïne of XTC.
Mefedrone werkt voornamelijk stimulerend, het entactogene effect van MDMA wordt door gebruikers minder ervaren. Volgens consumenten op het spreekuur duurt de werking maar ongeveer anderhalf tot twee uur, veel korter dan van MDMA. Dit kan te maken hebben met de dosering van de tabletten, want voor Mefedrone (in poedervorm) meldt Erowid bij oraal gebruik een werkingsduur van 2-5 uur. Wanneer Mefedrone (in poedervorm) wordt gesnoven werkt het sneller en intenser maar ook korter. Als de werking wegebt, voelen gebruikers zich vermoeider dan ervoor, waardoor de verleiding om nog wat te nemen, al is het alleen maar om zich weer normaal te voelen, bijzonder groot is (dwangmatig gebruik, zoals bij "zware" cocaïnesnuivers). Aan Mefedrone worden amfetamine-, cocaïne-, en XTC-achtige effecten toegeschreven maar de stof is minder sterk. Een deel van de gebruikers vangt dit op door er meer van te gebruiken.
Al met al ziet het er naar uit dat David Nutt (voormalig voorzitter van het adviesorgaan drugsmisbruik van de Engelse regering) met zijn uitspraak "dat mensen beter XTC of speed kunnen gebruiken dan middelen, waar we nog niets over weten" gelijk heeft. Het is ook een signaal naar de politiek dat succesvolle drugsbestrijding (met krapte in het aanbod van een middel als gevolg) de opkomst van nieuwe, vervangende middelen in de hand werkt en er is geen enkele aanleiding om te veronderstellen dat die nieuwe middelen tot minder problemen zullen leiden.
Herman Matser
Maart 2010
[1] De betrouwbaarheid van "gebruikerservaringen" op drugsgerelateerde sites wordt vaak overschat. Aanbieders van nieuwe, legale middelen proberen met behulp van bijzonder positieve "gebruikerservaringen" interesse voor hun producten op te wekken. Bovendien kan door middel van een groot aantal, natuurlijk positieve, reacties van "gebruikers" gesuggereerd worden dat het product al een grote populariteit heeft verworven.
Terug naar het nieuwsoverzicht
