Wetsvoorstel invoering drugscontroles in het verkeer

Naar aanleiding van het hieronder bijgevoegde persbericht, wijs ik op een aantal aspecten rond de invoering van drugscontroles in het verkeer zoals de regering in een wetsvoorstel aan de Tweede Kamer heeft voorgelegd.

 

In het persbericht wordt in het eerste deel verwezen naar de recidiveregeling voor ernstige verkeersdelicten die vanaf 1 juni 2011 is ingevoerd voor o.a. alcoholovertreders. Het is de bedoeling dat per 1 juli 2013 deze regeling ook voor drugs ingevoerd wordt, zodat bij een tweede overtreding binnen vijf jaar iemand zijn rijbewijs kwijt is en na een periode opnieuw een rijexamen moet doen. Verderop in het persbericht wordt echter gesteld dat al bij een eerste overtreding een boete en een tijdelijke ontzegging van het rijbewijs volgt. In hoeverre deze sanctie afwijkt van de recidiveregeling is onduidelijk!

 

Maar de belangrijkste vraag die het wetsvoorstel oproept is of de combinatie van een speekseltester en het daarop volgend bloedonderzoek een betrouwbare testmethode is? Deze vraag dient uiteraard ook gesteld te worden in het licht op welke (wetenschappelijke) gronden de waarden vastgesteld zijn? Gaan deze waarden uit van de aanwezigheid van een drug in het bloed of van op het moment van de controle zodanig onder invloed zijn van die drug dat het verder deelnemen aan het verkeer gevaarlijk is?

 

Na decennia discussies in allerlei commissies en werkgroepen blijft het onduidelijk of met dit wetsvoorstel nu wel een onderscheidt gemaakt wordt tussen sec druggebruik of het daadwerkelijk onder invloed zijn van die drug, wat het opleggen van sancties rechtvaardigt.

Aan dit onderscheidt dient zeer veel waarde gehecht te worden, omdat er anders van dit wetsvoorstel geen preventieve werking uitgaat. Integendeel, rechtzaken van onterecht gedupeerde chauffeurs, de opkomst van methodes van het verhullen van druggebruik of ander ongewenste ontwikkelingen liggen dan in het verschiet. Daar waar bij alcoholcontroles het ontstaan van ongewenste ontwikkelingen beperkt blijft, zal dit bij het veel complexere fenomeen van zowel druggebruik als de verkeerscontroles daarop niet zo zijn. Bijvoorbeeld: door de illegaliteit en taboe rond het gebruik van drugs is de sociale impact van het intrekken van de rijbevoegdheid n.a.v. druggebruik vele malen groter dan bij alcohol. Waar bij alcohol de betrapte chauffeur nog kan rekenen op een milde tot zelfs begripvolle (!) reactie van zijn omgeving, van bijvoorbeeld het aanbieden van carpooling is dit bij drugs geenszins het geval. Bij drugs kan de betrapte chauffeur rekenen op stigmatisering, van sociaal isolement tot verwijdering van school, sportclub, tot het verliezen van de baan aan toe.

Aangezien de piek van recreatief druggebruik (van cannabis en de uitgaansdrugs zoals speed, XTC en cocaïne) zich grotendeels afspeelt tussen de 18 en 25 jaar, de leeftijd waarop nog menigeen in opleiding is, sociale netwerken opbouwt, aan het begin van de carrière staat heeft dat sociale isolement verregaande consequenties voor de verdere levensloop van de betrapte chauffeur.

Kortom, de impact van drugscontroles in het verkeer ligt vele malen hoger dan bij alcohol.

 

In het licht van al mijn twijfels over de invoering van de drugscontroles met als belangrijkste kanttekening of daar een preventieve werking vanuit gaat, ben ik een voorstander van een preventieve aanpak van het terugdringen van het onder invloed van drugs deelnemen aan het verkeer. Campagnes vooral gericht op de belangrijkste risicogroep van jongvolwassenen zal meer effect sorteren, waarbij dit onderwerp vanuit een breed perspectief ingestoken moet worden; van voorlichtingscampagnes (“BOB” maar dan voor drugs) tot goed openbaar vervoer rond grote evenementen.

Op een conferentie in Los Angeles werd ik gewezen op het risico van vermoeid deelnemen aan het verkeer van jonge uitgaanders na een avondje stappen. Het risicofactor van vermoeid achter het stuur kruipen blijkt hoger te liggen dan het druggebruik van die avond, omdat het overgrote deel van de (al uitgewerkte) uitgaansdrugs zoals (snuif)cocaïne en XTC geen invloed meer heeft op het reactie- en waarnemingsvermogen van de chauffeur. Vermoeidheid, als gevolg van intensief dansen, de hectiek, de emotie van uitgaan speelt een hoger risico in het verkeer dan de eerder op de avond ingenomen uitgaansdrugs.

 

Kortom, het daadwerkelijk terugdringen van het risicovol deelnemen aan het verkeer onder invloed van drugs verlangt een veel bredere en genuanceerdere aanpak dan drugscontroles, met name als die ook nog  niet 100% betrouwbaar zijn.

 

December 2011

 

 

Persbericht | 16-12-2011 (Rijksoverheid)

 

Wie binnen vijf jaar tweemaal wordt betrapt op rijden onder invloed en daarvoor onherroepelijk wordt veroordeeld raakt zijn rijbewijs kwijt. Na de periode van rijontzegging moet dan opnieuw rijexamen worden gedaan. 

De ministerraad heeft op voorstel van de ministers Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu en Opstelten van Veiligheid en Justitie ingestemd met een wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 die de uitbreiding van de huidige recidiveregeling met drugsdelicten mogelijk maakt. Hierdoor verbetert de aanpak van het rijden onder invloed in het verkeer.

Vanaf 1 juni 2011 geldt een puntenrijbewijs voor alcoholovertreders (recidiveregeling voor ernstige verkeersdelicten). Zij krijgen voor elke eerste overtreding één punt en bij een onherroepelijke veroordeling voor de volgende overtreding met een promillage van meer dan 1,3 het volgende punt. Bij dit tweede punt wordt het rijbewijs automatisch ongeldig. Dit betekent dat men na twee onherroepelijke veroordelingen het rijbewijs kwijt is. Vanaf 1 juli 2013 (streefdatum) wordt nu ook het herhaaldelijk rijden onder invloed van drugs onder de recidiveregeling gebracht. De recidiveregeling geldt zowel voor beginnende als ervaren bestuurders.

Drugsgebruik in het verkeer kan straks worden opgespoord door een test met de zogeheten speekseltester en een daarop volgend bloedonderzoek. Een lijst met veelvoorkomende drugs geeft precies aan boven welke waarden het gebruik gevaar voor het verkeer oplevert. Als bloedonderzoek vaststelt dat een bestuurder een hogere concentratie van de meetbare stof in zijn bloed heeft dan de vermelde grenswaarde is het bewijs geleverd voor overtreding en volgt een straf, bijvoorbeeld een boete of een tijdelijke ontzegging van de rijbevoegdheid. Politieagenten kunnen straks automobilisten, motorrijders en bromfietsers verplichten mee te werken aan het afnemen van een speekseltest. De invoering van de speekseltest wordt geregeld in een wetsvoorstel van het ministerie van Veiligheid en Justitie dat inmiddels bij de Tweede Kamer aanhangig is.

Met de wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 wordt ook de keuringsleeftijd van oudere rijbewijsbezitters verhoogd van 70 naar 75 jaar.

De ministerraad heeft ermee ingestemd het wetsvoorstel voor advies aan de Raad van State te zenden. De tekst van het wetsvoorstel en van het advies van de Raad van State worden openbaar bij indiening bij de Tweede Kamer.

Terug naar het nieuwsoverzicht