Kerst en nieuwjaar 2007

Een risicoanalyse van drank-en druggebruik, informatie voor eerste hulpers

Drank- en druggebruik zijn onlosmakelijk verbonden met uitgaan. Hoewel druggebruik door steeds weer nieuwe uitgaanstrends voortdurend aan veranderingen onderhevig is zijn XTC, cocaïne (snuif), amfetamine en GHB al jaren de belangrijkste uitgaansdrugs.

Waar het gebruik van alcohol zich afspeelt in alle geledingen van het uitgaanscircuit (van café tot chique restaurant) speelt het gebruik van uitgaansdrugs zich vooral af in disco's en clubs, op (after)party's, grootschalige evenementen en festivals en dan onder een deel van de bezoekers. Kortom, ondanks haar populariteit blijft het gebruik van uitgaansdrugs tot op zekere hoogte een subcultuur.

De belangrijkste categorie van gebruikers zijn jong volwassenen (vanaf ca. 18 jaar) met als kanttekening dat steeds vaker oudere jongeren ook drugs gebruiken tijdens het uitgaan (het is allang geen uitzondering meer dat 65-plussers het spreekuur van het Adviesburo bezoeken om bovengenoemde uitgaansdrugs te laten testen).

Hoewel zowel alcohol als uitgaansdrugs om recreatieve motieven gebruikt worden kan men toch in de problemen komen door bijvoorbeeld teveel drank of drugs, door verborgen lichamelijke gebreken of psychische spanningen.

Naast deze persoonlijke factoren kunnen ook externe factoren een rol spelen zoals slechte kwaliteit drugs, een te warme discotheek, slechte service of sfeer op een feest, agressie op de dansvloer dat "uitstraalt" op de andere bezoekers enz.

Rond bijzondere feestdagen zoals Koninginnedag, Kerst en Nieuwjaar kunnen nog een aantal andere factoren een rol spelen waardoor eerste hulp ingeschakeld moet worden rond drank en druggebruik. Voor een optimale eerste hulp is het van belang dat EHBOers (op festivals), ambulancepersoneel en eerstehulpposten van ziekenhuizen van deze faktoren op de hoogte zijn. Voor deze Kerst en Nieuwjaar 2007 zijn dit:

    * jongste trends in gebruik van uitgaansdrugs en de kwaliteit van het aanbod;
    * de relatie drank- en druggebruik;
    * het tijdstip van de feestdagen;
    * toeristen.

Jongste trends in gebruik van uitgaansdrugs en de kwaliteit van het aanbod

Via een uitgebreid netwerk en het drugstestspreekuur heeft het Adviesburo zowel een redelijk betrouwbaar beeld van de jongste trends in het gebruik van de uitgaansdrugs, (welke middelen waar en door welke categorie uitgaanders gebruikt worden) als wat er aan kwaliteit van de verschillende middelen in omloop is (doseringen en versnijdingen).

Ten aanzien van de trends in het gebruik valt op dat steeds vaker bovengenoemde uitgaansdrugs gecombineerd gebruikt wordt zowel onderling als in combinatie met alcohol. Dat levert, wanneer eerste hulp nodig is, een grillig ziektebeeld op, wat het werk er voor de eerste hulper niet makkelijker op maakt.

Ten aanzien van de ontwikkelingen in het aanbod vallen de grote verschillen op in kwaliteit van zowel hooggedoseerde als laaggedoseerde XTC, amfetamine en cocaine. Aangezien de gebruiker deze verschillen niet kan zien ligt daar een extra risico.

Bij XTC blijft dit risico beperkt aangezien er in het algemeen voor hooggedoseerde tabletten meer betaald moet worden. Een complicerende faktor in het aanbod van XTC is dat er relatief veel hoog-als laaggedoseerde tabletten in omloop zijn met hetzelfde uiterlijk in diameter kleur en logo. Het risico van deze lookalikes is dat als eerst een laaggedoseerde tablet genomen wordt de ontevreden gebruiker een tweede tablet slikt met het risico dat dit een hooggedoseerde is.

Daarnaast circuleren er XTC-tabletten waar mCPP in zit, een stof waar veel gebruikers misselijk van worden en een andere dan MDMA, onprettige en langer aanhoudende werking bij ervaren. Hoewel deze tabletten al enkele jaren in omloop zijn blijkt uit de gegevens van EHBO posten op grote evenementen dat mCPP slechts een gering aantal verzoeken voor eerste hulp oplevert.

Door de onzekerheid over de inhoud van XTC-tabletten (en de vele overtrokken verhalen die hierover de ronde doen op internet,media) stappen steeds meer gebruikers over op MDMA in poedervorm. Doordat deze poeders meestal zeer zuiver van kwaliteit zijn hebben deze gebruikers een probleem dat er gauw teveel genomen wordt. Zelfs als er een aantal keren voorzichtig met een natte vinger een beetje poeder afgelikt wordt kan een gebruiker desondanks teveel binnen krijgen.

Zoals gesteld is het aanbod van amfetamine zeer divers, van zwak tot sterk gedoseerde poeders. Ondanks dat de gebruiker deze verschillen niet kan zien krijgt het Adviesburo geen meldingen binnen dat dit tot eerste hulp problemen leidt.

Hetzelfde geldt voor cocaïne waarvan het aanbod ook zeer wisselend is, van sterk tot zwak gedoseerde poeders.Vooral in zwakke cocaïne komen veel versnijdingen voor, zoals fenacetine, die echter alleen bij intensief en langdurig gebruik tot gezondheidsrisico's kunnen leiden. In termen van eerste hulp spelen de versnijdingen in cocaïne geen rol.

(De waarschuwingen van een aantal maanden geleden over de aanwezigheid van atropine in cocaïne moet beschouwd worden als een zeer incidenteel geval. Mocht een dergelijk incident zich herhalen dan worden de eerstehulpgezondheidsdiensten via het landelijke drugstestsysteem vroegtijdig gewaarschuwd).

Over de kwaliteit van het aanbod van GHB valt weinig te zeggen omdat er onder gebruikers weinig animo is om dit middel te laten testen. Het Adviesburo beperkt zich tot de aanbeveling dat bij een GHB melding de ambulance onmiddellijk naar het ziekenhuis rijdt omdat de patiënt nauwelijks aanspreekbaar is en uiteenlopende symptomen vertoont waardoor een diagnose ter plekke moeilijk vast te stellen is.
Relatie drank- en druggebruik

In de reguliere weekenden wordt meestal pas op de plaats waar uitgegaan wordt alcohol gedronken en drugs gebruikt. Degene die alleen drugs wil gebruiken zal dan geen alcohol bestellen. Tijdens Kerst en Nieuwjaar ligt dit anders. Op deze dagen wordt vaak al voordat men uitgaat in huiselijke kring alcohol gedronken en op oudejaarsavond op straat of privé feest. Als men daarna nog uitgaat en drugs gaat gebruiken is men al onder invloed van alcohol met het risico dat er meer genomen wordt om het gewenste effect van het middel te ervaren.

En ook degene die pas ter plekke de keuze maakt om drugs te gebruiken ( bijv. omdat een ander wat aanbiedt) neemt deze beslissing onder invloed van alcohol.

Kortom, rond Kerst en Nieuwjaar speelt alcohol in relatie tot het gebruik van drugs een andere rol dat bij reguliere weekenden en kan eerder leiden tot problemen, zodat sneller eerste hulp geboden moet worden.

Kerst en Nieuwjaar zijn voor veel mensen beladen dagen, bijvoorbeeld door verstoorde relaties in familie- of vriendenkring die aanleiding kunnen geven om meer alcohol te drinken of drugs te gebruiken, waarbij de emoties nog meer uitvergroot worden. Ambulancebroeders en eerste hulpposten in ziekenhuizen zijn bekend met dit fenomeen en weten dat een extra troostend woord en aandacht "wonderen" kunnen doen voor een effectieve eerste hulp.
Tijdstip feestdagen

Zoals eerder beschreven speelt uitgaan en dus ook recreatief drank- en druggebruik zich vooral in het weekend af. Vooral diegene die in een bepaalde periode intensief uitgaat heeft na het weekend tijd nodig om de vermoeidheid en de vele opgedane indrukken te verwerken.

Dit jaar zijn de kerstdagen op dinsdag en woensdag en is oudejaar op maandagavond. Dit betekent dat vooral de intensieve uitgaanders vermoeid de kerstdagen ingaan en na het volgende weekend van weer uitgaan zijn geweest de maandag daarop oudejaarsavond gaan vieren. Als op deze feestdagen ook weer drank en drugs gebruikt worden neemt de kans op problemen toe.
Toeristen

Ten slotte vieren de laatste jaren steeds meer toeristen oudejaarsavond in Amsterdam, aangetrokken door de vele feesten (Dam) en vuurwerk op straat. In de dagen daarvoor heeft een deel van hen al aan de andere aantrekkelijkheden van Amsterdam "geroken", van coffeeshops en cafe's in de uitgaanskwartieren. Het glas heffen op oudejaarsavond kan voor een aantal van hen net even te veel zijn waardoor zij een beroep moeten doen op de eerste hulp om dan een andere bijzonderheid van Amsterdam te ontdekken van goed getraind en vooral niet-moraliserend ambulance-en ziekenhuispersoneel.

Adviesburo Drugs, december 2007