Maart 2014

Gepost op: 13-03-2014 door admin

Een korte analyse over het draagvlak van het landelijke coffeeshopbeleid

Afgelopen week, tussen al het nieuws door viel een klein berichtje in de krant op van dat onderzoek heeft aangetoond dat 85% van de gemeentes met coffeeshops geen uitvoering geven aan de wietpas. Al deze gemeentes geven aan er geen problemen mee te hebben dat toeristen coffeeshops bezoeken. Het belangrijkste motief die daarbij genoemd wordt is dat de toeristen niet voor overlast zorgen daar waar het bij de regering met de invoering van de wietpas om bedoeld was. Het roept de vraag op in hoeverre het landelijke coffeeshopbeleid aansluit op de praktijk. Met onderstaande analyse tracht ik daar een antwoord op te geven.

Een eenvoudige rekensom leert dat als 85% van de coffeeshopgemeentes geen uitvoering geven aan de landelijk richtlijn van de wietpas (het I-criterium). Dit betekent dat in meer dan 90% van het totaal aan coffeeshops in Nederland toeristen welkom zijn. Als hier dan nog de bezwaren tegen de wietpas van de werkvloer van politie, de lokale drugsinstellingen en anderen in 15% van de gemeentes die nog wel uitvoering geven aan de wietpas bij opgeteld worden is het ontbreken van draagvlak van het landelijke coffeeshopbeleid wel heel erg duidelijk.
Wat hierbij ook nog meegerekend moet worden is dat van de oorspronkelijke opzet van de wietpas slechts 50% is overgebleven. In eerste instantie bestond, naast het I-criterium, de wietpas ook uit het Besloten Club Model, van op basis van een uittreksel van het Gemeentelijk Bevolkingsregister beperkt aantal leden per coffeeshop; een registratiesysteem in beheer van de coffeeshopeigenaar en gecontroleerd/gesanctioneerd door de lokale Driehoek. Het was, ondanks de vele praktische en principiële (lees privacygevoelige) waarschuwingen vanuit uiteenlopende instanties zoals de College Bescherming Persoonsgegevens tegen dit Besloten Club Model, dat pas een half jaar na de invoering de regering dit deel van de wietpas introk. En hoe het sindsdien met het overgebleven deel van de wietpas is vergaan leert bovenstaande beschrijving. Deze gang van zaken van dat er zowel van de aanleiding (de overlast door toeristen in coffeeshops) als de uitvoering van de wietpas uiteindelijk nauwelijks iets is overgebleven geeft voldoende aanleiding voor een pas op de plaats van het landelijke softdrugs- en coffeeshopbeleid.

Dit bepleit ik in het licht van een veelheid aan nieuwe beleidsvoorstellen voor het softdrugs- en coffeeshopbeleid zoals het plaatsen van cannabis met 15% THC op lijst 1 van de Opiumwet. Gelet op de vele bezwaren tegen deze maatregel van uiteenlopende disciplines zoals het NFI, Procureur Generaals, Korps van politiechefs, GGZ Nederland, Drugspreventie Nederland is de vraag of deze maatregel niet hetzelfde resultaat zal opleveren als de wietpas. Want net zoals bij de wietpas is het de lokale overheid die uitvoering moet geven aan de 15% THC maatregel van extra taken voor de lokale Driehoek, controleteam voor coffeeshops, van rechtszaken van gedupeerde coffeeshopeigenaren, enz. En als de voor de lokale Driehoek ten dienste staande bovenbeschreven instanties al hun bezwaren tegen deze maatregel hebben uitgesproken is het min of meer voorspelbaar dat het ook bij deze maatregel aan lokaal draagvlak ontbreekt. En als er ook nog gekeken wordt van een door de jaren heen gestage afname in Nederland van het aantal coffeeshops (zodat de nog open coffeeshops steeds grootschaliger worden, terwijl in het jongste regeerakkoord de voorkeur uitgesproken wordt voor kleinschalige coffeeshops!), de op hande zijnde wet op de voorbereidende handelingen (met als gevolg een verdere criminalisering van de drugsmarkten in casu de wereld van de kwekers van Nederwiet) en de weigering van de regering voor het legaliseren van de kweek van wiet (met als gevolg een blijvende aantasting van het leefklimaat in vooral de sociaal/zwakke woonwijken en een blijvende spagaat van de achterdeur van coffeeshops, de achilleshiel van het Nederlandse softdrugsbeleid) geeft dit ook voldoende aanleiding voor een pas op de plaats van het landelijke softdrugs- en coffeeshopbeleid.

Mijn pleidooi is een pragmatisch softdrugs- en coffeeshopbeleid op basis van de volksgezondheid (Harm Reduction). Een dergelijk beleid omvat een veelheid aan initiatieven van primaire cannabispreventie en –voorlichting gericht op jongeren, van secundaire cannabispreventie gericht op de kwetsbare categorieën van gebruikers en van decategorale hulpverlening voor diegenen die wegvluchten in dwangmatig blowen. Het is de zorgtaak van de landelijke en lokale overheid die deze initiatieven op zich moeten nemen vergelijkbaar met het preventie- en hulpverleningsbeleid voor alcohol, harddrugs, overgewicht en andere gezondheidsissues in onze samenleving. En om het recreatief gebruik van cannabis voor al die honderdduizenden consumenten in goede banen te leiden is een landelijk netwerk van kleinschalige coffeeshops wat de voorkeur geniet. Een dergelijk netwerk dient net zoals de “natte” horeca ingebed te zijn in het lokale/regionale horecabeleid waarbij de kleinschaligheid van coffeeshops ook de beste garantie is tegen overlast, straathandel, “klein houden” van de achterdeur, kortom al die aspecten van waar het bij het landelijke softdrugsbeleid om draait. Getraind personeel van coffeeshops met productkennis over cannabis, goed gastheerschap, hoe te overleggen op buurtniveau, kennis van vroegsignalering van problematisch gebruik onder de bezoekers is daarbij een belangrijke voorwaarde voor het in goede banen leiden van het gebruik c.q. beperken van het misbruik van cannabis onder de kwetsbare categorieën van gebruikers. Het zijn deze aanbevelingen van een integraal softdrugs- en coffeeshopbeleid wat ver af staat van hoe het Nederlandse softdrugs- en coffeeshopbeleid zich de afgelopen decennia ontwikkeld heeft. Het is de kloof tussen het beleid en wat in mijn ogen wenselijkheid is wat ter discussie gesteld moet worden

Amsterdam, maart 2014
Adviesburo Drugs, August de Loor

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *